مشاوره و اطلاعات دارویی دکتر فاریابی

cDNA  یا Complementary DNA ، مولکولهای DNA یی هستند که از طریق رونویسی معکوس mRNA ساخته می شوند و بنابراین فاقد اینترون هایی هستند که در DNA ژنومی وجود دارد.

کتابخانه DNA مکمل، حاوی نسخه های کلون شده cDNA از همه mRNA یک سلول یا بافت خاص است. DNA های مکمل کلون شده، بر خلاف کلون DNA ژنومی فقط شامل توالی رمز گذار پروتئین هستند و فاقد اینترون ها، توالی های تنظیمی ژن وپروموتورها هستند. بنابراین زمانی که قرار است ژن کلون شده ای به منظور تولید پروتئین بیان شود، این کلون ها بسیار سودمند هستند. همانطور که گفته شد DNA ای که وارد کتابخانه cDNA می شود. DNA کروموزومی نیست بلکه DNAیی است که از روی mRNA های موجود در کشت بافت یا سلول خاصی نسخه برداری شده اند. برای تهیه کتابخانه DNA مکمل. کل mRNA از سلول استخراج می گردد و نسخه برداری DNA، از روی mRNA با استفاده از آنزیم رونوشت بردار معکوس، ساخته می شود. پس مولکولهای DNA مکمل درست عین قطعات DNA ژنومی کلون می گردد و کتابخانه DNA مکمل ایجاد می شود. با استفاده از این روش جداسازی توالی کامل ژن رمزگذار فاکتور IIIV بدون اینترون، امکان پذیر شد. ژن این فاکتور از کبد، عضوی که به طور طبیعی فاکتور IIIV را می سازد استخراج گردید.

مهم ترین مزیت کلون های DNA مکمل این است که حاوی توالی رمز گذار بدون انقطاع ژن هستند. بنابراین، اگر هدف از کلون کردن ژن، دستیابی به توالی اسیدآمینه های پروتئین از روی DNA و یا تولید انبوه پروتئین از طریق بیان ژن کلون شده در سلول باکتریایی یا مخمری باشد (که هیچکدام از آنها نمی تواننداینترون های موجود در رونوشت های RNA پستانداران را برش دهند و یا حذف کنند) بایستی از cDNA استفاده شود، کتابخانه DNA مکمل بافت های مختلف نیز همانند کتابخانه های ژنومی، ابزارهای تحقیقاتی هستند که پژوهشگران به میزان زیادی از آنها استفاده می کنند و همانند آنها به صورت تجاری در دسترس هستند.

منبع : وبلاگ انجمن زیست دانشگاه گیلان