مشاوره و اطلاعات دارویی دکتر فاریابی

 2- آلکالوئیدهای گروه تروپان:

تروپان عبارت است از یک جسم دو حلقه ای که از تجمع پیرولیدین حاصل از ماده اولیه(اورنی تین) باسه مولکول استات بدست می آید.

 کوکائین:

داروها و آلکالوئیدهای مهم این گروه عبارتند از: برگ بلادون،ریشه بلادون، هیوسیاموس، استامونیوم، آتروپین، هیوسیامین، اسکوپولامین، کوکاو کوکا برگ بلادونا شامل برگهای خشک شده و سرشاخه های میوه دار گیاه آتروپا بلادونا از نوع آکومی ناتا از خانواده سولانامی می باشند برگ بلادون نباید کمتر از 35/0 درصد آلکالوئید داشته باشد.

 ریشه بلادونا ریشه خشک شده آتروپا بلادونا است و نباید کمتراز 45/10 درصدآلکالوئید داشته باشد.

 آتروپا از کلمه آتروپوس به معنای غیرقابل انعطاف و اسم یکی از اساطیر یونان بوده است که باعث مرگ می شود و به نظر می رسد که مربوط به خاصیت سمی دارو است.

 بلادونا در زبان ایتالیایی از دو جزء بلا به معنی زیبا و دونا به معنی زن مشتق شده است و در اثر ریختن شیرابه میوه ها بداخل چشم سبب بازشدن مردمک و درشت به نظر رسیدن چشمان می گردد.

 آتروپلادونا گیاهی است پایا به ارتفاع یک متر و بومی نواحی مرکزی و جنوبی اروپا است ولی امروزه در اکثر نقاط جهان کشت آن متداول است. محصول تجارتی آن از شبه جزیره بالکان بدست می آید. بلادون خاصیت بازکنندگی مردمک چشم و خاصیت مسکن دارد در ابتدا برگ بلادون مورد استفاده بود ولی بعداً ریشه آن نیز بکار برده شد.

 برای برداشت محصول شاخه را هنگامی که میوه ها شروع به رشد می نمایند از نیمه قطع می کنند. و در این مرحله برگهای محتوی حداکثر مقدار آلکالوئید می باشد پس از باران یا آب دادن محصول ثانویه این گیاه تولید می شود. و برگها را در مرحله ی دوم و در فصل پائیز جمع آوری می کنند. ریشه ها را نیز در پائیز از خاک خارج می کنند. ریشه های بزرگ را به قطعات کوچکتر تقسیم می کنند. تا راحت تر خشک شود. آلکالوئید رااز برگهای خشک یا نیمه خشک بوسیله آب اسیددار استخراج می کنند. بهترین نوع برگ بوسیله دستچین کردن به دست می آید و بهتر است که آنرا در حرارت کم و در داخل مدت خشک کنند.

مشخصات بلادون:

برگ بلادون اغلب به صورت غیرمنظم و کرکدار می باشد ساقه های توخالی و استوانه ای شکل هستند. برگهای آن به طول 5 یا 25  عرض آن 4 تا 12 سانتی مترا ست. سطح فوقانی سبز تیره و سطح تحتانی سبز خاکستری است.

 گلها به طول 5/1  تا 2 سانتی متر و دارای پنج گلبرگ هستند طو ل هر کدام یک cm و رنگ زرد و ارغوانی می باشد. میوه ها گرد و به رنگ قهوه ای تیره یا سیاه به قطر 12 میلی متر و تعداد زیادی دانه هستند. دانه ها به رنگ قهوه ای می باشند و بوی آن مشخص و مشابه بوی توتون و طعم آن تلخ و زننده است.

 ریشه ها استوانه ای یا پیچ خورده و شاخه دار هستند ضخامت آنها بین 5/0 تا 4 سانتی متر و اغلب خرد می شوند. بوی مشخصی دارد و در صورت مرطوب بودن مخدر و مزه آن شیرین و زننده است.

 ترکیبات شیمیایی

مخلوط ریشه و برگ بلادونا معمولاً تا حود یک درصد آلکالوئید دارد که شامل هیوسیامین و آتروپین است. آتروپین معمولاً به مقدار بسیار کمی در گیاه تازه وجود دارد. و معمولاً از اسیزاسیون هیوسیامین هنگام استخراج بدست می آید. آلکالوئید های دیگری در ریشه این گیاه و جود دارد که در برگ وجود ندارند این آلکالوئیدها آپواتروپین  بلادونین، کوشکو هیگرین و اسکوپولامین است.

 معرف و مقدار خوراک

بلادون داروئی آرام کننده ی اعصاب پاراسمپاتیک است و به این دلیل آن را بعنوان یک عامل ضد تشنج به کار می برند. و همچنین دارای خاصیت آنی کلی نرژیک است و آن برای کنترل تحریکات عصبی دستگاه گوارشی و اسپاسم لوله های ادراری بکار می برند.

 عوارض این دارو:

 اختلالات بینایی که در اثر بازشدن مردمک چشم بوجود می آید. خشک شدن دهان حالت گیجی و افزایش ضربان قلب برگ بلادون را اکثراً بصورت تنطور بلادون بکار می برند مقدار مصرف آن بستگی به وضع بیمار دارد.

 تقلبها 

به جای برگ بلادون اغلب برگهای اسکوبولا و برگهای سولانوم نیگروم و غیره را بکار می برند. ریشه بلادون را نیز اغلب با افزودن ریشه اسکوبولا ختمی و اینولا بصورت تقلبی استفاده می کند. می توان آنها را روی مشخصات بافتی شان تشخیص داد.

 فرآورده های بلادون

ترکیبات بلادون همراه با داروهای خواب آور( باربیتوریکها) به مقدار زیاد مصرف می کنند. مانند دوناتال Donatal بارداز Bardase بوتی بل Butibel و دلکادون Delcadon.

 از نظر تجاری هیچگاه آلکالوئیدها خاصی که از بلادنون استخراج می شود بلکه همیشه  مخلوط آلکالوئید های آنرا بکار می برند. فرآورده های رسمی هیوساموی و استرامونیوم معمولاً به صورت پودر،عصاره خشک، عصاره مایع و یا نتتور بکار می رود.