آزاتیوپرین
 
آزاتیوپرین چيست؟
  آزاتیوپرین یک داروی سرکوب کننده سیستم ایمنی است. این دارو معمولا به منظور جلوگیری از رد اعضای پیوندی، همچون کلیه یا کبد، و نیز در درمان انواعی از بیماری های خودایمنی، مثل آرتریت روماتوئید و لوپوس، بکار می رود. اصولا آزاتیوپرین با مهار سیستم ایمنی از حمله آن به بافت پیوندی و مفاصل در بیماری های روماتیسمی جلوگیری می کند. آزاتیوپرین به شکل قرص و تزریق در دسترس می باشد.
 
طريقه مصرف آزاتیوپرین
  پزشک معالج در خصوص دوزاژ مناسب دارو تصمیم خواهد گرفت. آزاتیوپرین را دقیقا مطابق با دستور پزشک خود استفاده و از تغییر دوز آن پرهیز کنید. دستورات روی بسته دارو را نیز به دقت مطالعه نمایید. در صورتی که آزاتیوپرین را برای پیشگیری از رد پیوند مصرف می کنید، لازم است بدانید که این دارو باید بطور منظم استفاده شود، تا جلوی رد بافت پیوندی را بگیرد. بنابراین هرگز بدون مشورت با پزشک خود، حتی در صورت احساس بهبودی، مصرف دارو را قطع نکنید. از طرفی، اگر آزاتیوپرین را برای درمان آرتریت روماتوئید استفاده می کنید، باید بدانید که این دارو سبب علاج بیماری شما نمی شود و فقط برای کنترل و تسکین علایم شما تجویز شده است.
 
فراموش کردن دوز دارو
  در صورت فراموش کردن یک دوز آزاتیوپرین، به محض به خاطر آوردن دوز فراموش شده آن را میل کنید. اما اگر تقریبا زمان نوبت بعدی رسیده است، نوبت فراموش شده را رها کرده طبق برنامه منظم خود عمل کنید. مقدار دارو را دو برابر نکنید.
 
ملاحظات غذايي
  آزاتیوپرین ممکن است موجب ناراحتی گوارشی شود؛ از این رو توصیه می شود قرص ها را همراه یا بلافاصله پس از غذا میل کنید.
 
هشدارها و موارد احتياط
  نکات زیر را به پزشک خود اطلاع دهید: • به آزاتیوپرین یا داروی دیگری حساسیت دارید. • دارویی مصرف می کنید، اعم از داروهای با نسخه یا بی نسخه، بخصوص دارویی برای مشکل فعلی، آلوپورینول، داروهای ضد سرطان، داروهای ضدانعقاد خون مثل وارفارین، کاپتوپریل، کلرامبوسیل، کوتری موکسازول، سیکلوفسفامید، سیکلوسپورین، انالاپریل، کلروکین، هیدروکسی کلروکین، مفلوکین، ملفالان، پریماکین، پریمتامین، کینین، متوترکسات، پنی سیلامین، تاکرولیموس و ویتامین ها. • مبتلا به نوعی بیماری هستید یا سابقه ابتلا به آن را دارید، خصوصا بیماری کبدی، کلیوی یا لوزالمعده، هر گونه مشکل خونی، هر نوع بیماری عفونی و هر گونه بدخیمی به ویژه سرطان پوست و لنفوم. • قصد انجام واکسیناسیون (به ویژه واکسن های ویروسی) را دارید. • قصد انجام عمل جراحی اعم از اعمال دندانپزشکی دارید.
 
عوارض جانبي
  آزاتیوپرین ممکن است سبب ایجاد عوارض ناخواسته گردد. در صورت شدت یا ازمان هر یک از علایم زیر با پزشک خود مشورت کنید: تهوع، استفراغ، ناراحتی معده، اسهال، درد عضلانی و ریزش مو. اما در صورت بروز هر یک از علایم زیر، مصرف دارو را قطع و بلافاصله به پزشک خود مراجعه نمایید: سردرد، سرگیجه، اختلال هوشیاری، خستگی یا ضعف مفرط، اختلال در خواب، رنگ پریدگی، تندی ضربان قلب، بثورات پوستی، علایم عفونت همچون تب، لرز، گلو درد، سرفه و خلط؛ اشکال در تنفس، کاهش اشتها، درد شکم، زردی پوست یا چشم ها، خونریزی یا کبود شدگی غیر معمول و تاری دید.
 
نگهداري داروي
  آزاتیوپرین را در بسته مخصوص آن، کاملا پوشیده و دور از دسترس اطفال نگهدارید. قرص ها باید در دمای اتاق، دور از نور مستقیم، حرارت زیاد و رطوبت نگهداری شود. با گذشتن از تاریخ اعتبار یا نیاز به آزاتیوپرین، آن را دور بریزید.
 
فزون دوز و موارد اضطراری
  در صورت مسمومیت یا فزون دوز به نزدیک ترین مرکز درمانی مراجعه کنید و حتما بسته دارو را همراه داشته باشید. برخی علایم مهم فزون دوز عبارت اند از: استفراغ، ناراحتی معده و اسهال.
 
تداخلات دارویی
  • آزاتیوپرین می تواند اثرات داروهای ضدانعقاد خوراکی (مثل وارفارین) را کاهش دهد. • مصرف همزمان آلوپورینول با آزاتیوپرین، احتمال بروز سمیت با آزاتیوپرین را افزایش می دهد. • در صورت استفاده از هر یک از داروهای ذکر شده در قسمت "هشدارها و موارد احتیاط" پزشک خود را مطلع سازید.
 
کودکان و زنان باردار یا شیرده
  • آزاتیوپرین تحت نظر پزشک در کودکان قابل استفاده است. • آزاتیوپرین نباید در دوران حاملگی و شیردهی مصرف شود.
 
اطلاعات جانبی
  • در مدت درمان با آزاتیوپرین از باردار شدن خودداری کنید و اگر مرد هستید، از باردار کردن همسر خود پرهیز نمایید. بهتر است برای پیشگیری از حاملگی، از روشی مطمئن استفاده کنید. • در طول مدت درمان حتما با پزشک خود بطور مرتب در تماس باشید. لازم است وی وضعیت بیماری، پاسخ به درمان و برخی شاخص های خونی، به ویژه تعداد سلول های خونی، شما را کنترل کند. • آزاتیوپرین می تواند سبب کاهش تعداد گلبول های سفید خون شود و بدین ترتیب احتمال عفونت را افزایش دهد. بر این اساس در مدت درمان با این دارو، از تماس با افراد مبتلا به بیماری های عفونی و رفتن به محل های شلوغ (که شانس عفونت را افزایش می دهند،) خودداری نمایید. • پزشکان معمولا درمان بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید را با دوزهای پایین آزاتیوپرین شروع می کنند و به تدریج در مدت چند هفته دوز آن را افزایش می دهند. اما برای جلوگیری از رد پیوند، برعکس با دوز بالایی از دارو درمان را آغاز می کنند و تدریجا دوز آزاتیوپرین را کاهش می دهند.