v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);} Capsules تعریف l    |کپسول ها یکی از اشکال داوریی جامد هستند که محتوی یک یا چند ماده موثره دارویی و بی اثر می باشند که درون یک پوشش معمولا ژلاتینی قرار می گیرند . انواع  کپسول ها l    Hard capsules l    Soft capsules l    Microcapsules   مزایا ی کپسول ها  - ظاهر زیبا   2-راحتی حمل و نقل      3-راحتی بلع  - 4   فراهمی زیستی بیشتر نسبت به قرصها   5 -فرمولاسیون آسانتر نسبت به قرصها معایب l       محدود بودن کمپانیهای تولید کننده پوسته کپسول l       کمتر بودن سرعت وسایل پر کننده نسبت به ماشینهای قرص سازی l       گرانتر بودن محصول نسبت به قرصهائی که با روش پرس مستقیم تهیه می شوند. l       نامناسب بودن آنها برای تجویز نمکهای با محلولیت زیاد مثل پتاسیم کلراید l       احتمال چسبیدن به جدار دستگاه گوارش مواد پوسته کپسول l               ژلاتین l               آب l               پلاستی سایزر : برای دادن قابلیت  انعطاف پذیری به ژلاتین اضافه می شود و نرمی آن را بیشتر می کند
        مواد رنگی محلول ژلاتین  در آب دیونیزه حل می شود ، تولید محلول فسفات بی رنگ می کند به این  محلول مواد رنگی می زنیم مواد محافظ خواص ژلاتین l    مهمترین جز پوسته کپسول است l    با منشا طبیعی l    منبع تهیه آن استخوان و پوست حیوانات و از هیدرولیز کلاژن به دست می آید l    دو نوع ژلاتین A  و B وجود دارد     l           فیلم ژلاتین حاصل از استخوان و پوست گاو و گوسفند: l               زبر l               شکننده l        تیره l           فیلم ژلاتین حاصل از استخوان و پوست خوک: l               نرم و قابل انعطاف l               شفاف مراحل تولید ژلاتین استخوان  خشک ---- پودر استخوان ---- HCl 5% 15-10 روز ---- قلیا 10% 8-4 هفته   ---- برداشتن قلیا  پوست گوساله ---- شستشو قلیای 10% 12-6 هفته ---- شستسو با آب مقطر 30-10 ساعت  پوست خوک ---- شستشو HCl 5-1% 30-10 ساعت ---- برداشتن اسید     تنظیم pH     استخراج با آّب داغ ---- فیلتراسیون ---- تغلیظ با واکیوم ---- سرد کردن تا حالت جامد شدن ---- خشک کردن با هوای خشک ---- آسیاب برای اندازه مورد نظر خواص ژلاتین l           Bloom strength l           بلوم = میزان استحکام ژلاتین   تعریف بلوم تعداد گرمهای مورد نیاز برای فرود بردن یک سر پلاستیکی به قطر 0.5inch  به  مقدار 4mm  در محلول ژلاتین 6.66% در دمای 10oC.   محدوده بلوم ژلاتین مصرفی در کپسول:    150-250blooms(gs)     l           Viscosity l           ویسکوزیته ژلاتین بستگی به: مقدار ژلاتین و. حرارت دارد   ویسکوزیته برای کنترل سفتی فیلم و ورقه های ژلاتین به کار می رود.    محدوده ویسکوزیته ژلاتین مصرفی در کپسول: 25-45mpoise   عامل مهم در ویسکوزیته MW  ژلاتین است.   Humidity      lمیزان رطوبت پوسته کپسول 12-15% است.  و این میزان رطوبت به عنوان پلاستی سایزر به کار می رود. و کمتر از این حد سفت و شکننده می شود و بیشتر از این حد نرم می شود و شل و چروکیده می شود بهترین شرایط نگهداری پوسته کپسول رطوبت نسبی  30-45%است.   مواد افزودنی به پوسته کپسول l           مواد پلاستی سایزر l               شامل گلیسرول-سوربیتول-پروپیلن گلیکول- آکاسیا l               نسبت  پلاستی سایزر (گلیسرین خشک) به ژلاتین خشک: l           در کپسول های ژلاتینی سخت: 0.4 به 1 l           در کپسول های ژلاتینی نرم:   0.8 به 1 نسبت  پلاستی سایزر (گلیسرین خشک) به ژلاتین خشک  بسته به نوع ماده بسته بندی شده میزان Hardness پوسته کپسول   applications نسبت glycerin/gelatin hardness محصولات خوراکی- با پایه روغنی وتحمل دمایی بالا 0.4/1 Hard محصولات خوراکی- با پایه قابل اختلاط با آب- واژینال وتحمل دمایی وسیع 0.6/1 Medium محصولات واژینال- خوراکی- با پایه قابل اختلاط با آب 0.8/1 Soft مواد رنگی برای مشخص کردن کپسول. Alum lake     l           مواد محافظ l               درحین پروسه ساخت l               درکپسول های ژلاتینی نرم l               مواد محافظ ضدقارچ: l           پارابن ها l           اسیدسوربیک و پتاسیم سوربات l           اسید بنزوئیک و سدیم بنزوات   l    مواد تیره کننده(0pacifier)   تیتان دی اکسید    0-0.5%     l   خوش طعم کننده    0.1% برای کپسول های جویدنی استفاده می شود •موادی که باعث تاخیر در بازشدن پوسته کپسول  می شوند و کپسول در روده باز می شود l               استفاده از پلیمر وابسته به pH مثال: سلولزاستات فتالات l               استفاده از روش ایجاد اتصالات عرضی  (crosslinking) مثال: استفاده از محلول فرمالدئید 5-10% موادی که باعث بهبود در زمان بازشدن پوسته کپسول می شوند l    بهترشدن زمان بازشدن پوسته کپسول l    بهترشدن حلالیت پوسته کپسول مثال: اسیدفوماریک  1%   l         کپسول های ژلاتینی سخت به یک شکل و در اندازه های مختلف هستند. l         انواع نرم اشکال متفاوت دارند. l         کپسول های ژلاتینی سخت تحت اسامی زیر می آیند: l         Gelule l         Gelotube   l         برخی از کارخانجات سازنده نامهای خاصی به کپسول های خود می دهند. مثال: l         kapseal              kapseal benadryl l         Spansule      spansule nitroglycerin   Hard Gelatin Capsules l    رطوبت شان 12 تا 16% است. l    به مقداردرصد رطوبت نسبی محیط حساس هستند. l    کپسول های ژلاتینی سخت در 8 انداره مختلف ساخته می شوند. l    بزرگترین            000 l    کوچکترین             5 l    ظرفیت شان بسته به پودر دارویی که در داخل آنها قرار می گیرند متفاوت است. ظرفیت وزنی نسبت به  لاکتوز (g) ظرفیت وزنی نسبت به آسپیرین (g) حجم تقریبی (ml) شماره کپسول 0.500 0.550 0.75 0 0.300 0.330 0.55 1 0.250 0.280 0.4 2 0.200 0.230 0.3 3 0.150 0.180 0.25 4 0.100 0.130 0.15 5               lاین کپسولها از دوقسمت سر و بدنه تشکیل شده اند. و قسمت سر کوتاه تر و روی بدنه را می گیرد. روشهایی برای اطمینان از اینکه کپسولهای پرشده در اثر ارتعاشات دستگاه بسته بندی از یکدیگر جدا نمی شوند:  به کاربردن حلقه رنگی ژلاتینی در اطراف محل اتصال سر و بدنه استفاده از کپسولهای محکم شونده (snap – fit)   روش تهیه پوسته کپسول l               فروبردن قالب های سوزنی شکل در دیگ مخلوط ذوب شده ژلاتین. سوزن ها تا عمق معین و مدت زمان مشخص در محلول فرو می رود. l               خروج سوزن ها از محلول ژلاتین l               قرار گرفتن درداخل جریان تندهوای فیلتر شده با رطوبت معین و خشک کردن l               جدا کردن سر و بدنه از سوزن ها l           کپسولهای رنگی و مات فرمولاسیون کپسول های سخت l           برای پرنمودن 65-1000mg از مواد پودری شکل شامل ماده دارویی و مواد کمکی به کار می روند. l           در صورتی که دوز دارو به اندازه کافی برای پر کردن کپسول نباشد از مواد فیلر استفاده می شود. l           مواد کمکی و فیلر در آزادسازی دارو نقش فعالی را ایفا می کنند و انتخاب آنها با حلالیت جز فعال ارتباط دارد.   l    استفاده از ماده لوبریفیان به منظور حرکت آزاد و آسان پودرها به داخل کپسول های خالی به میزان کمتر از 1% ضروری است. l    با توجه به خاصیت هیدروفوبی و نامحلول لوبریفیان ها  و ممانعت از نفوذ شیره گوارشی تاخیر در حلالیت و در نتیجه جذب داروها می گردند. l    مثال: استرهای گلیکول – سیلیکون دی اکسیدکلوئیدی – استئارات های فلزی – اسیداستئاریک - تالک   l    استفاده از مواد ترکننده (wetting agent) در فرمولاسییون کپسول ها به منظور افزایش سرعت حلالیت آنها بسیار معمول می باشد.   l    مواد مختلف به عنوان اکسیپیان می توانند بر روی سرعت حلالیت و در نتیجه ارزش بیولوژیکی دارو اثر بگذارد. راه های رفع مشکل مخلوط های اوتکتیک (Eutectic mixtures) l               استفاده از مواد رقیق کننده و جاذب مثل: کربنات منیزیم – کائولن و اکسیدمنیزیم l               مواد ناسازگار را در داخل یک کپسول کوچک و یا قرص قرارداده و سپس کپسول کوچک و یا قرص را در داخل کپسول بزرگتر محتوی مواد دیگر فرمول قرار داده می شوند.  روش های پر کردن کپسول های سخت روش های صنعتی: l               روش حجمی l               روش وزنی روش جالینوسی: l               روش punch         l               روش حجمی             قسمت های مختلف ماشین کپسول پرکنی  l               هاپر کپسول ها (دارای تکان دهنده)            گیرنده l                هاپر پودرها        واحد پرکننده l               رکتیفایر به کپسول ها جهت می دهد تا به طرفی باشند که پر شوند l               واحد شوتینگ اوت  ضایعات در حد 2تا 5 درصد قابل قبول هست آزمایشات کپسول ها بررسی تغییرات وزنی (یکنواختی)                  lبر اساس USP باید وزن هریک از کپسولهای پرشده در محدوده: ((( 90 تا 110 % وزن متوسط کپسولهای توزین شده))) باشد.     آزمایش زمان باز شدن               تمیز کردن و جلا دادن کپسول ها l               جلا دادن با کریستالهای سدیم کلراید         l               جلا دادن با دیگ l               جلا دادن با پارچه l               جلا دادن زیر برسهای نرم غلطان به کمک پمپ خلا l               جلا دادن با ماشین های کپسول پرکنی       تغییرات تکنیکی بر روی پوسته کپسول ها l           تاخیر در زمان بازشدن کپسول: l               روش crosslinking l               روش استفاده از پلیمر  انتریک l           چاپ روی کپسول که یک علامت مشخص چاپ می شود.   موادی که در کپسول ژلاتینی سخت پر می شوند l    جامدات: پودرها – گرانول ها – قرص ها – پلت ها l    نیمه جامدات: خمیرها Indometacin 25mg capsule l               Indometacin (fine powder)         7.5kg l               Lactose monohydrate                17.5kg l               Stearic acid   (fine powder)       0.150kg l               Isopropyl alcohol                       3.oookg l               Colloidal sillicon dioxide           0.450kg l               Magnesium stearate                0.300kg Soft Gelatin Capsules l           Soft gelatin capsule l           Soft elastic gelatin = SEG l           Soft gels اهداف ساخت کپسول های نرم تهیه فرم های خوراکی و با حجم های زیاد تهیه شیاف های رکتال و واژینال جهت مصارف سینگل دوز برای تهیه محلول ها و بخورها تهیه محلولهای چشمی – گوشی – حلق و بینی صنایع آرایشی و بهداشتی موارد موضعی و استنشاقی چه موادی در کپسول های نرم پر می شوند مایعات:                lمواد غیرقابل اختلاط با آب, فرار و غیرفرار مانند: روغن های گیاهی (ثابت و فرار), هیدروکربنهای آلیفاتیک و آروماتبک, هیدروکربنهای کلره, اترها, استرها و اسیدهای آلی   مواد قابل اختلاط با آب و غیرفرار مانند: پلی اتیلن گیکولها, سورفکتنت های غیریونی  مواد قابل اختلاط با آب و نسبتا غیرفرار مانند: پروپیلین گلیکول, ایزوپروپیل الکل, گلیسرین با غلظت 5-10%   l           سوسپانسیون ها:   l               موم زنبورعسل – موم پارافین – اتیل سلولز و روغن های گیاهی                       حامل های روغنی l               استر گلیکول های                 حامل های غیر روغنی l               سورفکتنت l               محلول ها l           پودرهای خشک دارویی و گرانول ها l           مواد خمیری   موادی که در کپسول های نرم پر نمی شوند مواد با بیش از 5% آب امولسیون ها مواد آلی نسبتا فرار و محلول در آب با MW پایین مانند: الکل ها مایعات با محدوده غیر از pH = 2.5 – 7.5   آلدئیدها سوسپانسیون های آبی روشهای تهیه کپسول های نرم روش سمبه (صفحه): die process = plate process روش سمبه چرخشی: rotary die process   پایداری کپسول ها l           عوامل موثر بر پایداری پوسته کپسول l               حرارت l               رطوبت                                 Microencapsulation l         Encapsulation: l         داخل کپسول کردن l         داخل روکش کردن علل میکروانکپسولاسیون Air suspension l         برای روکش کردن ذرات جامد با اندازه ذره ای 35-5000m l         دستگاههای مورد استفاده: l         Fluidized bed technique (FBT) l         Wurster شکل نهایی محصول مثال کاربرد قرص قرص یا کپسول استامینوفن آسپیرین پوشاندن طعم نامناسب دارو پودر – قرص ذغال فعال ایجاد خاصیت جذب انتخابی قرص یا کپسول آسپیرین – کلرورپتاسیم کاهش عوارض گوارشی قرص یا کپسول ایزوسورباید- آسپیرین ایجاد اثر آهسته رهش لوسیون منتول- مخلوط متیل سالسیلات و کامفر جلوگیری از فراریت ماده پودر خشک ویتامین A پالمیتات افزایش پایداری ماده در مقابل اکسیداسیون قرص یا کپسول فناستین و آسپیرین جداسازی مواد ناسازگار روش جدایی فاز Coacervation (phase separation) در این روش معمولا از یک پلیمر هیدروفیل که دارای خاصیت تشکیل دهنده می باشد, استفاده می شود. کاربرد: روکش کردن جامدات و مایعات با اندازه 2-5000m    برای روکش کردن یک مایع یک امولسیون تهیه می شود که مایع مورد نظر در فاز پراکنده قرار می گیرد. برای روکش کردن یک ماده جامد سوسپانسیونی از ذرات جامد تهیه می شود.   انواع کواسرواسیون l    کواسرواسیون ساده l    کواسرواسیون مرکب کواسرواسیون ساده l    در این نوع کواسرواسیون فاز پیوسته حاوی یک پلیمر است. l    این پلیمر در اثر پدیده های فیزیکی مثل salting out بر روی ذرات پراکنده شده در فاز پیوسته قرار می گیرد. کواسرواسیون مرکب l    از دو پلیمر در فاز پیوسته استفاده می شود.     روش های جدایی پلیمر از فاز پیوسته l    تغییر حرارتی                     l    استفاده از ناسازگاری پلبمرها             l    افزودن غیر حلال           l    افزودن املاح         l    تغییر pH   خلاصه روش کواسرواسیون l    تشکیل فازهای شیمیایی غیر قابل اختلاط l    ته نشست روکش l    سخت شدن روکش  فرایند یک کواسرواسیون ساده مایع غیرقابل اختلاط با آب یا ذرات جامد نامحلول در آب  + محلول آبی ماده روکش دهنده(ژلاتین 10%w/w) امولسیون o/w یا سوسپانسیون ذرات جامد در آب      افزودن محلول 10%w/wسولفات سدیم (t=50oC) مخلوط کردن کواسرویت با 7 برابر حجمش از محلول 7%w/w سولفات سدیم (t=19oC) شستشو با آب سرد مجاور کردن با محلول فرمالدئید 37% (مخلوط ایزوپروپانل – فرمالدئید 3 تا 15 ساعت) صاف کردن و شستشو با آب سرد l           خشک کردن (در دمای 70oC برای 12 ساعت)                       Solvent evaporation       کاربرد: روکش کردن ذرات جامد و مایع با اندازه 5-500m Pan coating     l    برای روکش کردن ذرات درشت جامد با اندازه 600-5000m Multi orifice centrifuge l         در این روش برای پرتاب کردن ذرات از میان غشا میکروکپسول کننده استفاده می شود. l         برای روکش کردن ذرات جامد و مایع با اندازه 1-5000m   Spray drying                              l         کاربرد: روکش کردن ذرات جامد و مایع با اندازه 600m   l         روکش کردن مایعات: l         تهیه امولسیون از مایع دارویی l         اسپری نمودن امولسیون همراه با فرایند خشک کردن       l         روکش کردن جامدات: l         تهیه سوسپانسیون از ذرات جامد l         اسپری نمودن سوسپانسیون همراه با فرایند خشک کردن Interfacial polymerization برای روکش کردن مایعات به کار می رود. روشی بسیار اختصاصی است. مواد پلیمری مورد استفاده: پلی اورتان پلی آمید پلی استر پلی کربنات پلی سولفونامید